Corsowagen Hoekstra baande weg voor Mondriaan-hype

24 juli 2017

‘Wat hef den Mondriaan noe met Winterswiek te maken?’

 

Het Winterswijkse bloemencorso zal komende maand ongetwijfeld heel wat Mondriaan-motieven bevatten. Met veel wit, geel, rood en wie weet ook blauw om het jubileum van 100 jaar De Stijl kleur te geven. Maar weinig Winterswijkers weten nog dat bijna een halve eeuw geleden een vooruitstrevende corsobouwer de weg voor de Mondriaanhype baande. Carrosseriebedrijf Hoekstra spotte begin jaren zeventig met alle traditionele corsowetten. Het kwam allemaal uit het brein van een tekenleraar van de lts.

 

door Jan  Ruesink

 

Theo Gemmink (81) kijkt nog elk jaar graag naar ‘de optocht’. Met gepaste trots, want ook al werkt hij niet meer actief mee aan het Winterswijkse dahliacorso, toch vertonen heel wat creaties nog sporen van zijn pionierswerk uit de jaren zeventig. Vóór die tijd hielden de meeste corsobouwers zich aan brave en veilige thema’s en constructies, zoals olifanten, indianen en vlinders. Gemmink, destijds leraar tekenen en techniek aan de lts in Winterswijk, was de eerste ontwerper die bewegende delen introduceerde, grote wereldthema’s als vervuiling en honger aankaartte en die de toeschouwers ook met abstracte objecten liet kennis maken. Hij deed dat voor verschillende corsogroepen, zoals ’t Woold, Stoffels en de Tricot. “En in 1970”, herinnert hij zich, “kwam Herman Willink bij me of ik ook iets voor Hoekstra wilde bedenken. Ik kende Herman als leraar schilderen op onze school en hij was toen chef spuiterij van carrosseriefabriek Hoekstra aan de Singelweg. Daar vonden ze dat ze ook maar eens moesten meedoen. Bij Hoekstra hadden ze immers de mensen en de middelen: er was een afdeling metaalbewerking, een timmerwerkplaats en een spuiterij. De wagen die ik toen ontwierp kreeg als titel ‘Techniek & Kleur’ mee en was opgebouwd uit een glanzende aluminium vloerplaat met daarop een aantal bogen van aluminium. Met minder bloemen dan de gebruikelijke wagens en daar werd die dan ook op afgerekend door de jury, want ze kregen slechts een tweede prijs, met 94 punten.” (Indertijd kende het corso meerdere eerste en tweede etc. prijzen, afhankelijk van de puntenscore, red.).

 

Grensverleggend

Maar Hoekstra en Gemmink bleven grensverleggend denken in plaats van ‘voor de punten’ te gaan. Het jaar erop werd het publiek verrast door een minder vrolijk thema: de bedreiging van de aarde. Drie grote vissen (oorlog, honger en vervuiling) vraten aan een globe. In 1972 volgde de eerste bewegende constructie van het corso: een kubus met draaiende vlakken en ogen en in 1973 twee draaiende cilinders, die zich als een spiraal in de ondergrond leken te boren.

 

Allengs gingen jury en publiek de creaties meer waarderen, want de Hoekstra-wagens oogstten steeds meer applaus en punten. Het publiek in de turbulente jaren zeventig werd langzaamaan rijp gemaakt voor gewaagdere thema’s.

 

Trots

Het hoogtepunt volgde in 1974, toen Gemmink op het idee kwam om het Winterswijkse publiek kennis te laten maken met Mondriaan.  Het werd een stalen constructie van draaiende zwarte frames met rood-wit-gele vlakken, zo kenmerkend voor het latere werk van Mondriaan. “Best bijzonder toen”, blikt 43 jaar later Gemmink terug. “Want Mondriaan was in Winterswijk nog helemaal niet zo bekend. Maar weinig mensen wisten dat hij hier was opgegroeid en het huis aan de Zonnebrink waar hij had gewoond, stond later nog op de nominatie om gesloopt te worden. Toen zag niet iedereen de historische waarde ervan in. Veel toeschouwers zagen de link met Winterswijk ook niet. Ik stond als ontwerper natuurlijk trots langs de kant te kijken, maar ik hoorde meerdere mensen opmerkingen maken in de trant van ‘Wat hef den Mondriaan noe met Winterswiek te maken?’

 

De corsowagen won evengoed wel een eerste prijs.  En het zou nog ruim vier decennia duren voordat de echte Mondriaanhype in Winterswijk zou uitbarsten. Met in het komende corso ongetwijfeld menig compositie in rood, wit en geel.


Deel dit bericht

Advertentie


Socialmedia

Unable to display Facebook posts.
Show error

Error: (#4) Application request limit reached
Type: OAuthException
Code: 4
Please refer to our Error Message Reference.

Gerelateerde artikelen