Depot Museum Fabriek ware schatkamer van voorwerpen met een verhaal

9 april 2019

De verborgen museumschatten van Winterswijk

Een schilderij van Marius van Dugteren, maar ook een paar doodgewone pumps, waterketels, carbidlampen en een AGFA-neonreclame. Duizenden voorwerpen, vaak met een eigen verhaal, liggen in het depot van de Museum Fabriek aan de Laan van Hilbelink. Veel Winterswijkers hebben het museum ongetwijfeld al eens bezocht, maar de 50+Krant ging een verdieping lager, het depot in. Dat blijkt een ware schatkamer vol waardevolle, curieuze, antieke, maar ook heel gewone spullen.

Door Wim Ruesink

Als we via een moderne lift het depot in komen, zitten we gelijk midden in de oudheid. We wanen ons in een ruimte vol verborgen schatten. Niks geen muffe geurtjes, stofhaarden of spinnenwebben, maar een opvallend frisse, volgepropte ruimte. De vrijwilligers Henk, Krijn,Ida, Tineke en Joop van Vereniging Het Museum vertellen vol enthousiasme over alle opgeslagen spullen op de plek die alleen op afspraak en onder begeleiding te bezoeken is. Alleen al de collectie textiel is immens: zo’n 2500 voorwerpen, allemaal netjes opgeborgen in dozen, vitrines of gewoon aan de waslijn hangend. Veel Tricot-kledingstukken maar ook Winterswijkse klederdracht, hoeden en petten en ja, ook dameskorsetten. Op de vraag wat nu het koningsstuk uit de textielcollectie is, laat Ida een zijdejurk uit 1850 zien. “Mooi hè, de oudste jurk die we hebben.”

Gedenkstenen
We vervolgen onze weg langs een ruimte vol vaandels van plaatselijke verenigingen, een enorme collectie schoolplaten, voorraadblikken met heroïsche opschriften van plaatselijke bakkers, koffiebranders en wasserijen. In prachtige opbergkasten voorzien van een railsysteem zien we duizenden foto’s, papieren en documenten, alles gedocumenteerd; het moet een waar monnikenwerk zijn geweest om alles vast te leggen.

We zien vervolgens schappen vol oude geneesmiddelen in prachtige verpakkingen, tabaksartikelen, koffie- en theewaren uit een rijk Winterswijks verleden. Schappen vol oude gereedschappen, potten en pannen maar ook een prachtige, zeker 100 jaar oude straatlantaarn waar een lantaarnopsteker aan te pas moest komen. Rijen vol met dikke gedenkstenen die gered zijn van de sloop uit Winterswijkse fabrieken, winkels en scholen. Oude Winterswijkse namen komen weer tot leven op prachtige emaille reclameborden: Stalhouderij van Putten, Lindenhovius tabak, Stomerij Grimmelt; namen die bij veel oudere Winterswijkers nostalgische herinneringen oproepen.

Maar ook: een paar doodgewone pumps, een schakelbord en een servies.  “ Tja, ik weet het, niet alles is aan Winterswijk gerelateerd”, zegt Henk. “Dat schakelbord komt uit de MAS (Middelbare Agrarische School) en heeft eigenlijk geen plaatselijke waarde. Wat de inname betreft, hier mogen we nog wel wat kritischer in zijn, we nemen erg veel aan.”

Dankbord watersnoodramp
Ons oog valt op een bord dat achter een oude ketel verscholen staat. Het blijkt een geborduurd bord te zijn van de gemeente Rhoon. Ook dat Zuid-Hollandse dorp werd getroffen door de watersnoodramp van 1953. Inwoners werden o.a. in Winterswijk opgevangen en als dank kreeg Winterswijk in 1954 dit bord met teksten en afbeeldingen vol dankbaarheid jegens de Winterswijkse bevolking. Het bord heeft geen financiële waarde, wel historische waarde en zeker belangrijk voor ons”, aldus Ida die nog weet te vertellen dat drie inwoners van Rhoon in Winterswijk de liefde van hun leven vonden en zich hier ook blijvend gevestigd hebben.

Burgemeestersstoel
Had Joris Bengevoord vorig jaar een zeer oude burgemeestersstoel uit Winterswijk bij een veiling op de kop getikt, in het depot staat een nog veel ouder exemplaar. Het is de zetel van burgemeester Van Nispen die er in zijn ambtsperiode van 1905-1928 op zat. “De stoel staat er gewoon, prachtig houtsnijwerk toch”, aldus Ida.

Midden in het depot vinden we veel schilderijen. Statige textielbaronnen en burgervaders kijken je strak aan. Winterswijkse landschappen vol kabbelende beekjes en boerderijtjes, doffe schilderijen van oude plaatselijke gebouwen. Het marktplein, een van de bekendste werken van Marius van Dugteren (1899-1974). Ook hedendaagse kunst, zoals een afbeelding waarop de Tricot te zien is op een werk van Louis Nijhuis, die duidelijk laat zien dat het magisch realisme zijn voorkeur geniet. Tineke laat ons een prachtige reeks schilderijen zien van de Italiaanse schilder Pietro Armati die in de jaren 30 van de vorige eeuw in Winterswijk woonde.

Stempelblok van Mondriaan?
Ida laat vol enthousiasme een houten stempelblok zien. “Ze wilden hem eerst wegdoen, maar kijk eens goed, daar zie ik toch een afbeelding van een bekend Mondriaanschilderij in, de appelboom met de Jacobskerk op de achtergrond. Mogelijk van Mondriaan geweest, niet wegdoen dus!”, al lijkt het er op dat ook Ida zelf erg twijfelt aan de echtheid.

Veel handjes nodig
Het museum heeft zo’n honderd vrijwilligers. Als we zien met hoeveel zorg de binnengekomen schenkingen worden behandeld, kunnen we ons goed voorstellen dat er veel handjes bij nodig zijn. Wekelijks komen er spullen binnen. Vrijwilliger Henk: “Als de goederen binnenkomen wordt allereerst gekeken of ze passen in de collectie. Dan is er een acceptatieformulier om de schenkingen vast te leggen. Vervolgens is er een commissie van wijze mannen/vrouwen die de binnengekomen spullen op waarde schat. Dan wordt alles gefotografeerd in een speciale fotostudio en vervolgens wordt alles digitaal ingeboekt in een speciaal computerprogramma, Adlib genaamd. Vervolgens gaat het naar de plaats van bestemming of een plek in het museum, maar bijna altijd eerst het depot in. Hier liggen duizenden spullen. Veel komt nog uit het oude Freriksmuseum en soms van daarvoor; immers, in 1929 was er al een plaatselijk museum. Van al die duizenden voorwerpen in ons depot is maar zo’n 10 procent aan Winterswijk gerelateerd. We zijn een Winterswijks museum, maar wel vrij algemeen en zonder een thema, dus voorwerpen die bijdragen aan een tijdsbeeld kunnen we vaak gebruiken. Zo hebben we reminiscentiekoffers met bijbehorende vitrines vol spullen uit een bepaald tijdvak met thema. Deze staan bij de verzorgingscentra en het ziekenhuis”, aldus Henk.

Geldt bij de Museum Fabriek ‘eens in het depot altijd in het depot’? Henk: “In veel gevallen wel, maar we gebruiken ook spullen voor nieuwe thema’s en exposities in onze musea. Ook voor de museumkoffers halen we regelmatig wat uit het depot en schilderijen worden soms uitgeleend. Voor het bakkersmuseum in de Meddosestraat hebben we hier ook prachtige spullen uit het depot gehaald. Die verkassen dus.”

Als we net het museum willen verlaten wordt er een naar schatting 200 jaar oude brandkast binnengebracht. Het bijna anderhalf meter hoge gevaarte is van oorsprong van het Staatspostbedrijf en gebruikt door de belasting en douane in Winterswijk. Het wordt door vrijwilligers gelijk geïnspecteerd op inhoudelijke waarde, doch helaas. Ook deze brandkast zal in het depot een plekje vinden tussen al die bijzondere spullen, die wij voor u uit de brandkast uit de vergetelheid hebben gehaald.

 

Met zorg bewaard

In het depot heerst een constante temperatuur van 17 graden. Er staan ook diverse ontvochtigers die zorgen voor een constante regulering van de luchtvochtigheid. Veel oude objecten zijn hier uiterst gevoelig voor. Kwetsbare voorwerpen liggen in zuurvrije dozen. Alle voorwerpen van textiel en hout gaan na ontvangst eerst veertien dagen de diepvriezer in. Dit om te voorkomen dat mot of houtworm de kans krijgt zich te verspreiden.

 

Vip-tour in depot voor nieuwe leden museum

Vereniging Het Museum telt ruim 900 leden en wil dit jaar,bij het negentigjarige jubileum, de mijlpaal van duizend leden bereiken. Speciaal voor lezers van deze krant heeft Vereniging Het Museum nu een bijzondere actie voor nieuwe leden opgezet. Iedereen die vóór 1 mei lid wordt van de vereniging ontvangt een uitnodiging voor een exclusieve rondleiding door de Museumfabriek, inclusief het depot, voor twee personen. Hierbij krijgt u alle ins en outs over het depot te horen. Bovendien mag u met enkele topstukken uit het depot op de foto.

Deze rondleiding wordt maandelijks gehouden op een dinsdag- of donderdagmiddag. De data daarvoor zijn 26 maart, 30 april, 28 mei, 27 juni , 24 september en 31 oktober, aanvang 14.00 uur. Bij de bevestiging van uw aanmelding wordt een uitnodiging meegestuurd die u op de datum naar keuze kunt inwisselen. U wordt verwelkomd met een kopje koffie of thee.

Kijk op de website van Vereniging Het Museum hoe u lid kunt worden en wat dat aan voordelen biedt. Bellen kan ook, naar 0543-533533 of langskomen aan de Laan van Hilbelink 6.10, maandag, dinsdag en donderdag van 9-12 uur en van 13.30-16.30 uur.

Info op www.vereniginghetmuseum.nl

 

De stoel van burgemeester Van Nispen

Lamp van de Fa. Sibbink op de Markt

 

 

 

 


Deel dit bericht

Advertentie


Socialmedia

2 dagen geleden

De 50+ Krant

Treinverkeer tussen Zutphen en Winterswijk stilgelegd vanwege grote rookontwikkeling door heidebrand. Arriva zet bussen in.
UPDATE: Brand is geblust, treinverkeer wordt spoedig hervat.
... Bekijk meerBekijk minder

Bekijk op Facebook

Gerelateerde artikelen