Een fantastisch tolerant en sociaal Winterswijk

30 juli 2019

Door André Vis

Dan heb je in voorgaande edities van de 50+ (30+, 40+) Krant geschreven over de natuur, het oorlogsverleden, de charme van de krimp, het verleden vol jeugdplezier met sneeuw en ijs, paasvoetbaltoernooien en wat al niet meer. En dan komt Nadia Zerouali op je pad…
Op een bepaald moment bereikt ieder mens een zekere leeftijd. Het is het moment dat de jeugdjaren aanvoelen als de oudheid. Ik relateer de huidige tijd en het verleden altijd aan mijn eigen jeugdjaren. Zo begrijp ik dat er nu vwo-leerlingen zijn die niet meer dan twee of drie oud-presidenten van de Verenigde Staten kunnen opnoemen. Als ik dan ernstig protesteer en het hele zwikkie sinds de Tweede Wereldoorlog begin te citeren (Truman, Eisenhower, Kennedy, Johnson etc.), dan zegt mijn wederhelft: ‘Ja maar die hebben de jongeren van nu toch nooit meegemaakt’. ‘Ik heb Franklin D. Roosevelt toch ook nooit meegemaakt’, antwoord ik dan, ‘maar ik weet wel wie hij was en dat wist ik al als vijftienjarige. Basiskennis heette dat vroeger.’
Mijn jeugdjaren in Winterswijk speelden zich af tussen grof gezegd 1965 (einde kleuterschool) en 1977 (einde vwo). Dat is ten opzichte van 2019 54 tot 42 jaar geleden. Wanneer ik als vijftienjarige de klok destijds 54 jaar zou hebben teruggezet, zou ik in 1920 zijn terecht gekomen en bij een stap terug in de tijd van 42 jaar zou ik in 1932 zijn beland. Oeffff… De Eerste Wereldoorlog was net afgelopen en Hitler was bijna aan de macht; daar praat je over. Dus een jongere van 15 van nu ziet mijn jeugd als de oudheid, zoals ik destijds de jaren twintig en dertig betitelde.
Nog pijnlijker wordt het als een van de bekendste ex-Winterswijkers van nu een dame is die in 1975 in ons dorp is geboren en dus nog in de luiers lag, toen ik mijn jeugd definitief afsloot. Nadia Zerouali, programmamaker, tv-kok, kookboekenschrijver, dochter van een Marokkaanse gastarbeider, en dan komt het, ik heb altijd gedacht dat we in Winterswijk geen gastarbeiders hadden. Hoe is die blinde vlek te verklaren? Ik ben zo oud dat ik de eerste lichting moet hebben meegemaakt. Het fenomeen dateert immers al van zo’n veertig-vijftig jaar terug.
Winterswijk was het dorp van de Ambonezen maar niet van de gastarbeiders die je op tv zag: dat is mijn beeld totdat Nadia Zerouali een nationale tv-persoonlijkheid werd. En dat is gek, want het stikte van de textiel in de jaren zestig, van Blijdenstein Willink tot de Tricotfabriek en alles wat daar tussen zat of aan gelieerd was. Zo leiden de namen van de straten terug tot onze lokale historie: Weverstraat, Scheringstraat, Inslagstraat. Her en der gingen gastarbeiders werken in de kledingsector in den lande, maar niet in Winterswijk. Dacht ik altijd, wat natuurlijk ook weer niet wil zeggen dat Nadia’s vader naar Winterswijk toog vanwege de textiel. Het gaat om het principe dat ik gastarbeiders niet met Winterswijk associeerde en daarmee zit ik er totaal, faliekant en wat nog meer naast, zo maakte Nadia mij impliciet duidelijk in een miniem stukje in de Volkskrant.
Waar gaat het om? Enkele maanden geleden schreven D66-fractieleider Rob Jetten en collega-Kamerlid Jan Paternotte een opinieartikel in de Volkskrant. Kern van het betoog, de integratie van arbeidsmigranten is geslaagd. De volgende generaties bestijgen in rap tempo hoge posities (burgemeester Aboutaleb van Rotterdam, Kamervoorzitter Arib), het aantal allochtone studenten op hbo- en wo-niveau neemt hand over hand toe, de criminaliteit is nog altijd hoog maar vlakt wel af, en waar zou Ajax zijn geweest zonder Hakim Ziyech? Vervolgens vroeg de Volkskrant aan andere min of meer bekende Nederlanders met roots in Marokko of Turkije wat zij daarvan vonden. Een daarvan was Nadia Zerouali. En nu komt het, zelden heb ik in drie citaten zoveel verpletterende waarheden gelezen, die velen als waarheden zullen opvatten om er vervolgens niet naar te handelen.
Het begint met de vaststelling dat succes van de tweede generatie allochtonen steevast wordt afgemeten aan de hand van het opleidingsniveau of de positie in de samenleving.
Nadia: ‘In het stuk van Jetten en Paternotte gaat het bijvoorbeeld over havo en vwo. Alsof je alleen succes hebt als je vwo doet of op tv komt. Mijn zoon vermaakt zich uitstekend op het vmbo en gaat straks licht en geluid verzorgen bij mooie theatervoorstellingen’.
Pats, boem, raak! Wat is dat toch voor rare reflex dat noeste ambachten als minderwaardig worden gezien? Al die ouders die eisen dat hun Pepijn wordt toegelaten tot het vwo of minimaal de havo, alsof huizen worden gebouwd en plantsoenen worden gereinigd door prof. dr. Zeg-het-maar, en niet door jongens en meiden die een degelijke en praktische opleiding hebben genoten. Waar zou onze maatschappij zijn zonder vakmensen?
Maar Nadia is er nog niet. Want integratie schuilt in het alledaagse, zo vindt ze.
‘Wees zichtbaar en neem actief deel aan de Nederlandse maatschappij. Meld je aan als vrijwilliger; schrijf je in bij de sportclub van je kinderen – of je nou een Nederlander met of zonder Marokkaanse achtergrond bent, zou daarbij niet moeten uitmaken’.
Pats, boem, raak deel twee. Oeverloos zwammen in dit land, maar wees gewoon die gemeenschap die we allemaal willen zijn, zonder vooroordelen wederzijds, zoek elkaar op en ga aan de slag. De professor arbeidsrecht zou een betoog houden volgens de slogan: ‘Bottom up en niet top down’, maar de tv-kok zegt het direct in twee zinnen.
Maar het mooiste heeft Nadia voor het laatst bewaard. Ze gaat in op het feit dat Marokkaanse Nederlanders nogal eens moeten afrekenen met vooroordelen.
‘Ik ben zelf in een fantastisch tolerant en sociaal Winterswijk opgegroeid. Als heel Nederland zou zijn zoals het Nederland van mijn jeugd, was er niets aan de hand geweest’.
Pats, boem, raak deel drie. Hier raken de wereld van Nadia Zerouali en de mijne elkaar, ondanks het leeftijdsverschil. Het Winterswijk van de jaren tachtig, begin jaren negentig was dus het Winterswijk van de jaren zestig, begin jaren zeventig. De schoonheid van het dorp en zijn mensen is kortom niet aan de tijd gebonden. Nadia zegt het en daarmee bevestigt ze het grootse gevoel dat door mijn aderen stroomt en sterker wordt naarmate de tijd vordert, namelijk dat we een aangenamer Nederland zouden zijn indien Winterswijk – mijn Winterswijk, maar dus ook het Winterswijk van Nadia Zerouali – de maat der dingen zou zijn. Als we de geest van Winterswijk, van de jongens van de bomenbuurt uit de jaren zestig en de kinderen van de jaren tachtig van Nadia, vaardig kunnen laten worden over gans het land.
‘Een fantastisch tolerant en sociaal Winterswijk’. Zes woorden waarvan ik een brok in de keel krijg, omdat ze weergeven waar dit prachtige dorp voor staat. Ik heb nog nooit een recept van Nadia Zerouali bereid en toch is ze mijn heldin. Ze heeft mijn gedachten verrijkt, omdat ze me heeft gewezen op een hiaat in mijn geheugen – de gedachte dat we in ons dorp alleen kaaskoppen en Ambonezen hadden.
Merci Nadia! Ik maak een diepe buiging voor jouw citaten als hierboven  beschreven.
En tot alle Winterswijkse lezers zou ik willen zeggen: besef in welk paradijs u leeft!

Foto: Nadia Zerouali. (Foto Sonny Krosenbrink)

 


Deel dit bericht

Advertentie


Socialmedia

Unable to display Facebook posts.
Show error

Error: An access token is required to request this resource.
Type: OAuthException
Code: 104
Please refer to our Error Message Reference.

Gerelateerde artikelen