Bevrijdingsmenu: aardappelpuree met bloemkool en ham

25 maart 2020

Door Bernhard Harfsterkamp
Nadat in het najaar van 1944 de Duitse bezetter uit het zuiden van Nederland werd verdreven, werd daarna het gebied boven de grote rivieren geleidelijk aan bevrijd. Op 5 mei was het zover dat heel Nederland weer een vrij land was. Winterswijk was al 31 maart bevrijd. Hierna kon de wederopbouw beginnen en kwam de voedselvoorziening voor het hele land weer op gang.
West-Nederland had het meest geleden onder de Hongerwinter. Daarom werden daar tussen 29 april en 8 mei door de Britten en de Amerikanen op grote schaal voedselpakketten vanuit de lucht over het land “gestrooid”. Brood kwam niet uit de lucht vallen, hoewel later in het geheugen van velen bleef hangen dat er ook Zweeds brood uit de vliegtuigen was gevallen. Dat Zweedse wittebrood werd echter door Nederlandse bakkers gebakken met meel dat met drie grote schepen door het Zweedse Rode Kruis naar Nederland was vervoerd.
Wat zat er in de voedselpakketten? Natuurlijk geen vers voedsel. Het was ingeblikt en gedroogd voedsel. Voor veel Nederlanders zal het een eerste kennismaking zijn geweest met eten in blik. In de Verenigde Staten was het al gewoon, maar in Europa nog niet. Geconserveerd voedsel uit potten bestond al wel, maar het was nog gebruikelijk om veel vers te kopen bij groenteboer en slager. Groenten werden bovendien zelf verbouwd en ingeweckt. Gedroogd voedsel was minder ongewoon. Veel peulvruchten werden immers gedroogd bewaard.
In de blikken zaten worst, ham, corned beef, kaas, bacon, tomaat, biscuits, boter en vis. In gedroogde vorm konden melkpoeder, thee, koffie, suiker, eipoeder, bloem, aardappelpureepoeder en peulvruchten aangetroffen worden. Om te snoepen waren er chocolade, kauwgom en karamelsnoepjes. Hier en daar waren al weer verse groenten als ui en bloemkool verkrijgbaar. Na de periode van ontberingen, waarin zelfs tulpenbollen werden gegeten, konden met deze ingrediënten in ieder geval weer gevarieerdere en smakelijkere maaltijden worden samengesteld. Het eten in die blikken bleef lang goed. Hoe ze er aan gekomen zijn weet ik niet, maar mijn ouders hadden vele jaren na de oorlog nog altijd blikken kaas en corned beef in de kelder staan. Misschien zijn die niet uit de lucht komen vallen, maar oud waren ze zeker. Ergens in de jaren 70 hebben we ze opengemaakt en bleek het zowaar nog te eten. Wat iets anders is als “lekker”, maar dat zal ook gegolden hebben voor die blikken van mei 1945.
Wat zou ik er mee doen, als ik alleen boven genoemde ingrediënten mocht gebruiken? Met het Zweedse brood dat er ook was zou ik in ieder geval een aantal verschillende tosties kunnen samenstellen. Met de bacon, peulvruchten en de tomaten kan een maaltijdsoep bereid worden. Aardappelpuree met daarbij bloemkool met ham en kaas kan ook. Daarvan geef ik een recept.

Wat hebben we nodig voor vier personen?

  • Boter;
  • Een grote ui, fijngesneden;
  • Een dikke plan achterham van 100 gram, in blokjes gesneden;
  • Bloem;
  • 200 milliliter melk;
  • 200 gram belegen geraspte kaas;
  • Een bloemkool, in roosjes verdeeld;
  • Zout, peper en nootmuskaat.

Hoe bereiden we het?

  • Kook de bloemkoolroosjes beetgaar en laat ze uitlekken in een vergiet;
  • Fruit de ui goudglanzend in boter op hoog vuur;
  • Bak de hamblokjes even mee;
  • Bestrooi dan met bloem en temper het vuur;
  • Voeg dan geleidelijk aan de melk toe en blijf roeren, totdat het mengsel dikker wordt en borrelt;
  • Voeg dan de geraspte kaas toe en roer die er doorheen;
  • Als de saus te dik wordt extra melk toevoegen;
  • Op smaak brengen met zout, peper en nootmuskaat;
  • Voeg tenslotte de bloemkoolroosjes toe en laat die goed warm worden in de kaassaus.

Smaakt goed met aardappelpuree.

Foto Collectie Nationaal Archief.

 

 


Deel dit bericht

Advertentie


Socialmedia

This message is only visible to admins.

Problem displaying Facebook posts.
Click to show error

Error: An access token is required to request this resource.
Type: OAuthException

Gerelateerde artikelen