Drie mooie Winterswijkse natuurboeken

28 november 2018

De veelzijdige natuur van het Nationaal Landschap Winterswijk is er niet alleen om van te genieten. Er lopen regelmatig natuuronderzoekers die alle planten en dieren vastleggen die ze tegenkomen. Alle is misschien overdreven, maar als het over vogels, dagvlinders, libellen en planten gaat, is de omgeving van Winterswijk een van de best onderzochte gebieden van Nederland. Al die gegevens verdwijnen niet in ontoegankelijke archieven, maar komen in boeiende boeken. In 2018 publiceerden Winterswijkse natuuronderzoekers er drie.

 

Door Bernhard Harfsterkamp

 

Schrijven over de Winterswijkse natuur wordt al vanaf 1860 gedaan. Toen verscheen in een jaarboek van de Nederlandse Botanische Vereniging een verslag van R. Suringar over een vijfdaagse excursie naar Winterswijk en omgeving. Daarna zouden nog vele publicaties volgen. Die werden niet alleen door bezoekers geschreven, maar ook door plaatsgenoten als G.J. Meinen, beter bekend als meester Meinen. Hij schreef dialectverhalen, maar viel bij landelijke natuurkenners op door zijn artikelen over de Winterswijkse natuur in de Levende Natuur, het blad dat was opgericht door Jac. P. Thijsse en Eli Heimans. Zij zorgden ervoor dat de natuurstudie rondom 1900 populair werd.

 

Honderd jaar geleden schreef Meinen “De gids voor Winterswijk en omgeving”.  Die werd uitgegeven door de VVV, maar het was veel meer dan een overzicht van toeristische attracties. Het was op de eerste plaats de eerste uitgebreide beschrijving van natuur en landschap van Winterswijk. Een tweede hoogtepunt in de reeks natuurpublicaties over Winterswijk verscheen twintig  jaar later. “Kotten, zoals de N.J.N. het zag”, was geschreven door leden van de Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie. Zij onderzochten het gebied vele jaren achtereen grondig en brachten de flora en fauna van alle nu nog bekende natuurgebieden in kaart. Zij deden dat vanaf de kampen die zij hielden bij de boerderij van de familie Roerdinkholder in Kotten.

 

Broedvogels
Daarna zouden nog vele rapporten, artikelen en boeken verschijnen. De natuurbibliografie van Winterswijk is inmiddels zo’n honderd bladzijden lang. Bijna elk jaar worden er nieuwe bijdragen aan toegevoegd. Het natuuronderzoek blijft doorgaan en daarover wordt geschreven. Ze zijn niet altijd voor een groot publiek geschreven, maar dat maakt ze niet minder waardevol. Dat geldt zeker voor “Een eeuw broedvogels van het Korenburgerveen”. Het is geschreven door Robert Kwak, al vele jaren een van de drijvende krachten achter de Vogelwerkgroep Zuidoost Achterhoek. Hij heeft bij het samenstellen van het boek, waarin ook veel tabellen, grafieken en verspreidingskaartjes zijn opgenomen, hulp gehad van vele Vogelwerkgroepleden.

 Poel Langendoen. Foto Jan Stronks

De Vogelwerkgroep heeft het Korenburgerveen en het aangrenzende gebied in 1981, 1994, 2002, 2010 en in 2016/17 in zijn geheel op broedvogels geïnventariseerd. Er zijn echter al vanaf 1918, onder andere dankzij meester Meinen, historische gegevens beschikbaar over de vogelstand van het veen. Daardoor is Robert Kwak in staat een goed beeld te geven van hoe het de vogels in het veen is vergaan. Hij toont aan dat de beheer- en inrichtingsmaatregelen van de laatste twintig  jaar een positief effect hebben gehad op de vogels van hoogveen en heide en op de moeras- en watervogels. In de decennia daarvoor namen ze steeds meer in aantal af. Hoogtepunt voor veel vogelliefhebbers was het eerste succesvolle broedgeval van de kraanvogel in 2017.  “Een eeuw broedvogels van het Korenburgerveen” is mede dankzij de fraaie foto’s van de vogels en hun leefgebieden ook een aantrekkelijk boek geworden. Een aanrader voor iedereen die meer wil weten over de broedvogels van Winterswijk.

 

Dagvlinders
In een beperkte oplage verscheen de “Atlas van de dagvlinders van de Zuidoost-Achterhoek” samengesteld door Jan Stronks. Ook Stronks loopt al jaren rond in de omgeving van Winterswijk. Hij houdt zich bezig met reptielen, amfibieën, vogels en dagvlinders, en is betrokken geweest bij vele projecten om natuur en landschap te herstellen en te ontwikkelen. Aan vele nieuwe natuurgebiedjes die in de laatste 25 jaar zijn aangelegd heeft Stronks meegedacht. Stronks heeft vanaf 2010 nieuwe dagvlindersoorten voor Winterswijk ontdekt, zoals de keizermantel, de iepenpage en de grote vos. In de atlas is van alle nog voorkomende dagvlinders een overzicht te vinden met verspreidingskaartjes en foto’s. Het is de gedrukte versie van de atlas die al vijf jaren op de website van de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (KNNV) Oost-Achterhoek werd gepubliceerd. Het is aanrader voor elke liefhebber van vlinders van Winterswijk.

 

Erfgoed
“Op zoek naar natuur en erfgoed rond Winterswijk” is de versie voor volwassenen van “Over heksenkringen, uilskuikens en klotendolken”, het boekje dat Ronald van Harxen schreef voor kinderen van de bovenbouw van de basisschool. Het verscheen ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de KNNV in Winterswijk. Van Harxen, bekend van zijn activiteiten voor de steenuil waarover hij al eerder een mooi boek schreef, besteedt in dit nieuwe boek in korte, prettig leesbare hoofdstukjes aandacht aan alle facetten die het Nationaal Landschap Winterswijk zo aantrekkelijk maken. Hij vertelt niet alleen over de bijzondere flora en fauna van nu, maar ook over het ontstaan van het landschap en de mensen die er in woonden en die mede het aanzien van het landschap bepaalden. Het is de perfecte introductie voor iedereen die na fietsen en wandelen door het buitengebied meer wil weten over natuur en landschap, waarvan onderweg zo werd genoten. Het is daarom een zeer geschikt cadeau voor Sinterklaas en kerst.

 

“Een eeuw broedvogels van het Korenburgerveen” van Robert Kwak is uitgegeven door de Vogelwerkgroep Zuidoost-Achterhoek en is voor 30 euro te koop bij boekhandel Kramer en boekhandel Holders. “Op zoek naar natuur en erfgoed rond Winterswijk” van Ronald Harxen is uitgegeven door uitgeverij Fagus in Lintelo en is voor 17,50 euro bij verschillende boekhandels verkrijgbaar. De “Atlas van de dagvlinders van de Zuidoost-Achterhoek” van Jan Stronks is uitgegeven door de insectenwerkgroep van de KNNV Oost-Achterhoek en kan besteld worden via janstronx@gmail.com en kost 19,95.


Deel dit bericht

Advertentie


Socialmedia

This message is only visible to admins.

Problem displaying Facebook posts.
Click to show error

Error: Server configuration issue

Gerelateerde artikelen