Dubbel verdriet om dood Gradus Kobus

25 maart 2020

Door Wim Ruesink
Zijn dood in concentratiekamp Neuengamme in 1942 zorgde voor veel verdriet bij de familie van Gradus Kobus. Maar er was ook veel leed om het “verzwijgen” van zijn dood. Winterswijker Kobus was een communist en dat maakte dat zijn werk als verzetsman nauwelijks erkend werd. Zijn vrouw en kinderen hebben hier veel verdriet om gehad en hebben de rehabilitatie van hun echtgenoot/vader niet meer mee mogen maken. De kleinkinderen wel. Met een ervan, Kees Aalders, sprak de 50+Krant.
Gradus Kobus (28-8-1879) trouwde met Janna Aleida Geerdes (4-2-1880). Ze kregen vier kinderen onder wie Mientje, de moeder van Kees Aalders. Kees: (foto links) “Ik heb mijn opa niet gekend, maar mijn moeder en haar broers en zuster hebben ons natuurlijk wel over hem verteld. Opa was een hardwerkende man die samen met oma het beste met de kinderen voor had, ze hadden het niet breed. Toch dachten ze ook aan anderen die het nog minder hadden en gaven ze wat ze konden missen. Opa was lid van de Communistische Partij en hiervoor ook enkele keren lijsttrekker bij de gemeenteraadsverkiezingen in Winterswijk. Hij had al ver voor het begin van de Tweede Wereldoorlog door dat het opkomende nazisme een gevaar was. Hij ging ten strijde middels o.a. pamfletten, openbare uitingen en hulp aan vluchtelingen (communisten en socialisten) vanuit Duitsland. Dit maakte dat hij al voor het uitbreken van de oorlog opgejaagd werd door Duitse instanties, maar ook door de Nederlandse overheid. Bovendien werden zijn communistische ideeën hem veelal niet in dank afgenomen. Opa was een voeger van metselwerk en het werk ging nog al eens aan hem voorbij vanwege zijn opvattingen. Bij zijn (zelfgemaakte) woonhuis in Meddo had hij nog een grenswinkeltje.”
Zijn verzetsdaden maakten dat Kobus in juni 1941 werd opgepakt met honderden andere communisten via Kamp Schoorl en Amersfoort in Neuengamme terechtkwam, waar hij op 22 februari 1942 overleed. De dood van de verzetsman was weliswaar bekend, maar er werd nauwelijks over gesproken. Ook in de naoorlogse jaren niet. Hij kwam nauwelijks voor in de lijst van omgekomen verzetsmensen bij herdenkingen. Er werd zelfs door een onbekende een pamflet opgehangen bij het monument voor slachtoffers uit Winterswijk in de Tweede Wereldoorlog. Hier stond op: ‘vergeten verzetsheld‘ Gradus Kobus. Een op de vijf communisten zat in het verzet, maar door de Koude Oorlog werden communisten in ons land als vijand gezien, ook al hadden ze in het verzet gezeten. “Dit heeft de familie enorm veel verdriet gedaan”, aldus Kees Aalders.
Erkenning pas in deze eeuw
In 2005 kwam Schrijver Henk Krosenbrink met de roman ‘De rode draad’, gebaseerd op het leven van Gradus Kobus. Het was een hommage aan een bijna vergeten verzetsman. Het was ook Krosenbrink die al in 1995 pleite voor een straatnaamvernoeming voor Kobus. In mei 2012 was het dan zover, er werd bij verzorgingscentrum De Berkhof door kleinzoon Kees een straatnaambordje onthuld met de naam van Gradus Kobus, De Gradus Kobusstraat . Tijdens de Open Joodse Huizen dagen hield op 5 mei 2019 Winterswijker Harry Meulenkamp een indrukwekkende lezing over het leven van Gradus Kobus. Meulenkamp deed dit in café Flora, de plek waar Gradus Kobus zo vaak kwam als zijn partij, de Communistische Partij Holland er vergaderde of bijeenkomsten hield. Meulenkamps verhaal maakte diepe indruk op de vele aanwezigen, onder wie nabestaanden van Kobus. Ook het feit dat de naam van Gradus Kobus op het monument van vergeten slachtoffers komt is wederom een erkenning voor deze omgekomen verzetsheld.”

“4 mei altijd naar het graf van opa “
Kees Aalders gaat op 4 mei altijd naar de algemene begraafplaats waar zijn opa, Gradus Kobus ligt begraven. Kobus was een van de eerste overledenen in Neuengamme, en zodoende is er via het Rode Kruis voor gezorgd dat zijn lichaam naar Winterswijk kwam. “Ik heb ook nog een paar stenen afkomstig uit een van de barakken in Neuengamme waar opa verbleef. Ik heb ze van een plaatsgenoot gekregen en koester ze, het zijn dierbare herinneringen.”

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Deel dit bericht

Advertentie


Socialmedia

This message is only visible to admins.

Problem displaying Facebook posts.
Click to show error

Error: An access token is required to request this resource.
Type: OAuthException

Gerelateerde artikelen