Madeliefjes in de winter: geen reden voor ongerustheid

26 november 2019

Alvast een waarschuwing: als u in december of januari op een mooie zonnige winterdag bloeiende madeliefjes in het gazon aantreft hoeft u zich niet ongerust te maken. Het is geen teken dat de natuur van slag is of dat de lente al erg vroeg is begonnen. Het madeliefje laat dat gele hartje omgeven door witte bloemblaadjes altijd in de winter zien en ook in alle andere seizoenen. Er zijn planten die het hele jaar door bloeien.
Door Bernhard Harfsterkamp
Er zijn meer planten die je bijna altijd wel ergens in bloei kunt zien. Vogelmuur, paardenbloem, straatgras, witte en paarse dovenetel, herderstasje, kleine veldkers en klein kruiskruid zijn soorten die er altijd zijn. Dat wil niet zeggen dat ze dan massaal in bloei staan, al kunnen vooral vogelmuur en madeliefje in de winter uitbundig bloeien. Daartegenover staan de meeste andere planten met een afgebakende bloeiperiode. Het is niet voor niks dat er typische voorjaarsplanten zijn en soorten die pas gaan bloeien als de zomer al lang op gang is gekomen.
Die bloeiperiode kan enkele maanden bedragen en soms maar twee weken. De zoete kers en het krentenboompje bloeien bijvoorbeeld kort. Elke plantensoort heeft specifieke kenmerken. Er zijn voorkeuren voor een bodemtype, voor meer of minder nitraten (voedingsstoffen), voor meer of minder schaduw, voor droge of natte plekken. Die voorkeuren bepalen mede de bloeitijd. Veel bosplanten bloeien in het voorjaar, omdat er dan nog voldoende licht op de bodem valt. Als de bomen vol in blad zijn, wordt het te donker voor veel soorten. De temperatuur van met name de bodem is voor voorjaarsbloeiers eveneens belangrijk. Soorten als speenkruid en bosanemoon bloeien pas als het warm genoeg is. Gemiddeld genomen gebeurt dat eerder, waardoor ze vroeger bloeien dan 50 jaar geleden.
Dovenetel
De planten die het hele jaar door kunnen bloeien, hebben wel vaak een piek in hun bloeiperiode. Graslanden en gazons die helemaal geel gekleurd zijn door de paardenbloem zie je alleen in april en mei. In de andere maanden blijven de bloemen wel opduiken in bermen, gazonnen en weilanden. Ook witte en paarse dovenetel dragen in de warmere jaargetijden meer bloemen dan in de winter, maar ze zijn er dan wel. Soorten als madeliefje, vogelmuur, herderstasje en klein kruiskruid zijn alleen als het extreem koud is en dagenlang heeft gevroren niet meer bloeiend aan te treffen.

Bedrieglijk
Enkele vorstnachten in oktober of november zijn nog niet funest voor de planten die dan nog bloeien. Blijft een langere vorstperiode uit, dan kunnen de zomer- en herfstbloeiers nog lang blijven nabloeien. Niet in grote aantallen, maar wel met enkele bloemen. Daarom zijn berichten over bloeiende planten in de winter zo bedrieglijk. Enkele dagkoekoeksbloemen in januari zeggen helemaal niets. Dat komt in een enkel jaar voor. Ook zeggen een bloeiende dotterbloem of bosanemoon in de herfst niets, dat gebeurt als de omstandigheden goed zijn.
Snottebellen
Ook gewoon in de tweede helft van december en in januari zijn de snottebellen van de hazelaar, de gele langwerpige manlijke katjes. De vrouwelijke bloemen zijn klein en rood en vallen de meeste mensen niet op. Effectief zijn ze wel, want dankzij de wind vangen ze volop stuifmeel op van de katjes en zorgen ze daarna voor hazelnoten. Dat kunnen er heel veel zijn viel mij in de nazomer op. De twee hazelaars die ik bij mijn huis heb staan leverden een notenvoorraad voor vele jaren. Ook de elzen bloeien vanaf eind januari en de eerste bloeiende bolgewassen zijn normaal voor januari en februari. Let daarom bij al die voorbarige berichten over de natuur die van slag zou zijn of over dat de lente wel erg vroeg is begonnen op welke plantensoorten genoemd worden. Bijna altijd zijn dat de soorten die dan te verwachten zijn. Als het om soorten gaat die wel vroeger bloeien dan doorgaans het geval is, let dan altijd op de mate waarin dit voorkomt. Helaas worden nooit aantallen bij dit soort berichten genoemd. Maar een enkele bloeiende speenkruid in januari betekent helemaal niets. Pas als die soort dan massaal zou bloeien, is het ongewoon.

 


Deel dit bericht

Advertentie


Socialmedia

This message is only visible to admins.

Problem displaying Facebook posts.
Click to show error

Error: An access token is required to request this resource.
Type: OAuthException
Solution: See here for how to solve this error

Gerelateerde artikelen