Over echte en nep-streekproducten uit de Achterhoek

26 november 2019

Hoe bedanken we in de Achterhoek iemand voor een nuttige bijdrage aan een bijeenkomst? We overhandigen hem of haar een mandje met Achterhoekse streekproducten. Laatst mocht ik zo’n pakketje ontvangen met pannenkoekmeel van de molen de Vier Winden uit Vragender, een potje Achterhoekse jam en een Achterhooks Bittertje. Ze zijn er in vele varianten met afhankelijk van het bedrag dat iemand wil besteden veel meer streekproducten.
Door Bernhard Harfsterkamp
Dat bittertje wordt niet in de Achterhoek gemaakt, maar komt uit het Overijsselse Hasselt. Daar bevindt zich Visser Zoetwaren, een groothandel in exclusieve chocolade, zoetwaren en streekproducten. Een groothandel produceert zelf geen producten en laat het bittertje maken door Schermer distillateurs in Hoorn. Die giet hetzelfde kruidenlikeurtje in vele soorten kruikjes met verschillende opdruk. Hetzelfde bittertje kan in elke streek in Nederland als “eigen” streekproduct verkocht worden. Deze groothandel heeft nog veel meer Achterhoekse streekproducten in de aanbieding, die helemaal niets met de Achterhoek te maken hebben.
Nep-streekproducten
Niet iedereen is blij met deze nep-streekproducten. Maurits Steverink, die veel tijd besteedt aan het populair maken van de producten die werkelijk uit de Achterhoek komen, heeft daarom liever dat het woord streekproduct niet meer wordt gebruikt. Dit vertelde hij in een korte lezing op een symposium. Als dank kreeg hij een mandje met … voornamelijk nep-streekproducten. Steverink spreekt liever over Achterhoek Food, dat een belangrijkere plek in de supermarkten en keukens in de Achterhoek moet krijgen. Dat daarvoor een Engelse naam gebruikt wordt is jammer. Eten (of voedsel) uit de Achterhoek kan toch ook? Ik begrijp uiteraard wel dat als je al die mooie producten uit de Achterhoek op grote schaal wilt verkopen, ook buiten de regio, dat die dan een goed bekkende aanduiding moeten hebben.
Oubolligheid
Mede door die nepproducten hangt er een zekere oubolligheid rondom de streekkeukens en de producten, die er worden gemaakt en gebruikt. Het moet niet alleen om nostalgie gaan. Het is goed om tradities en traditionele gerechten te kennen, maar aandacht voor de smaak van de Achterhoek is meer dan alleen folklore. Daarom heeft Maurits Steverink samen met Michiel Bussink de term nieuwe Achterhoekse keuken geïntroduceerd. Dat deden ze in 2011 in het “Smaakboek Achterhoeks Fruit”. Daarin is veel over de oude Achterhoekse keuken te vinden, maar daarin moeten we niet blijven hangen. Het oude moet met het nieuwe gecombineerd worden. De nieuwe Achterhoekse keuken laat zich niet alleen inspireren door het verleden, maar ook door keukens uit andere landen. Een Achterhoekse pizza, waarom niet? Belegd met Beantriham van slager Wassink en geitenkaas van Brömmels en een tomatensaus van tomaten uit de eigen moestuin. In de nieuwe Achterhoekse keuken komen gerechten uit heden en verleden bij elkaar, waarbij de producten die nu in de streek worden verbouwd of in de natuur geplukt kunnen worden, worden gebruikt.
Smaakboeken
Aan het eerste smaakboek zijn er dit jaar twee toegevoegd. “Alles van het dier” gaat over varken, rund en kip en daarom over vlees, zuivel en eieren. “Alles van de grond” gaat over graan, groenten en fruit en dus ook over brood, jam en wijn. Het zijn twee boeken over de landbouw van de Achterhoek in heden en verleden. Maar zeker over de toekomst, want Steverink en Bussink pleiten voor akkerbouw, veeteelt en fruitteelt, die past in het Achterhoekse landschap en die dat ook behoudt en versterkt. Voorwaarde is wel dat er een goede prijs voor de producten wordt betaald. Daarvoor heb je een goede promotie nodig, die niet herinnert aan die oubollige streekproducten die het niet zijn. Volgens Steverink wil de consument best wel meer betalen voor eten. Die koopt immers bij het Duitse bakkertje of een andere broodjeszaak een versierd broodje kaas, waarvoor je in de supermarkt vele broodjes, een stuk kaas en drie kroppen sla kunt kopen. Je moet die consument met een goede verhaal wel weten te bereiken. De smaakboeken zijn een begin.
Beide nieuwe smaakboeken zijn op het eerste plaats boeken om te lezen met achtergrondverhalen en gesprekken met boeren en verwerkers. Er staan enkele recepten in en veel foto’s van producten en smakelijke gerechten, zoals in “Alles van het dier”van de Hasselback met droge worst. Hasselback aardappelen, waarbij je de aardappels om de paar centimeter voor driekwart in snijdt en in de oven gaart, zijn bedacht in Zweden. De Achterhoekse toevoeging is dat je dunne plakjes droge worst in de insnijdingen steekt.

Wat hebben we nodig voor een bijgerecht voor twee personen?

  • Vier grote vastkokende aardappelen. Als het nieuwe aardappelen zijn hoeven ze niet geschild te worden. Op diverse plekken zijn geschikte aardappels te verkrijgen bij aardappelboeren, zoals Kruisselbrink in ‘t Woold;
  • Dunne plakjes Achterhoekse droge worst. Die zijn in vele varianten beschikbaar. Mij lijkt de droge worst van slagerij de Schelfer uit Borculo, waarin oude geitenkaas van de Brömmels uit ’t Woold is verwerkt, het smakelijkst;
  • Olijfolie (of koolzaadolie uit de Achterhoek);
  • Zout, peper en rozemarijn.

Hoe bereiden we het?

  • nijdt de aardappels met een scherp mes om de halve centimeter voor drie kwart in. Plaats ze op een ovenschaal;
  • Steek de plakjes droge worst in de sneden;
  • Bestrooi met zout, peper en rozemarijn;
  • Giet er wat olie overheen;
  • Bak een half uur tot drie kwartier in een voorverwarmde oven van 200 graden bruin en gaar.

Smakelijk bijgerecht bij gebakken varkenslever met ui en tuinbonen.

 


Deel dit bericht

Advertentie


Socialmedia

This message is only visible to admins.

Problem displaying Facebook posts.
Click to show error

Error: An access token is required to request this resource.
Type: OAuthException
Solution: See here for how to solve this error

Gerelateerde artikelen