Schrijfster Johanna Reiss benoemd tot Ridder

26 april 2018

“Als Hitler me hier had zien staan, was hij flauwgevallen”

WINTERSWIJK/ENSCHEDE – De in Winterswijk geboren schrijfster Johanna Reiss (86) is vandaag benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau vanwege haar bijzondere betekenis voor Winterswijk. Reiss, geboren als Annie de Leeuw, kreeg het lintje vanmiddag opgespeld in het stadhuis van Enschede door burgemeester Joris Bengevoord van Winterswijk, ter gelegenheid van de heruitgave van haar bestseller De Schuilplaats. Als joods meisje dook Annie onder in Usselo bij Enschede, waarover ze haar boek schreef.

Bengevoord zei dat Reiss veel betekend heeft voor Winterswijk. Niet alleen door haar boeken, waarin Winterswijk een grote rol speelt, maar ook door haar lezingen in Nederland, Duitsland en andere landen, “waarin ze oproept tot verdraagzaamheid en tolerantie, een boodschap die weer actueel en belangrijk is.” Bengevoord benadrukte dat “er steeds minder mensen leven die de oorlog bewust hebben meegemaakt en kunnen vertellen hoe het was om als joods Winterswijks meisje te moeten vluchten.” Inmiddels hebben ook al duizenden Duitse schoolkinderen Winterswijk bezocht om de oorlogsgeschiedenis van Reiss te herbeleven.
Ook burgemeester Onno van Veldhuizen van Enschede toonde zich onder de indruk van Reiss’ verhaal: “Het boek heeft me niet losgelaten en een goed boek doet wat met je, het geeft je een leven erbij zonder er zelf bij geweest te zijn. U zat net als Anne Frank als klein meisje voor onbepaalde tijd opgesloten met onbekende afloop. Ongelooflijk bijzonder en moedig.”

Johanna Reiss bleek ondanks een verkoudheid en een druk programma dat ze dezer dagen afwerkt, heel energiek en zelfs vol humor in haar verhaal over haar onderduikperiode bij de familie Oosterveld in Usselo. Ze noemde het een wonder dat ze die jaren overleefd heeft, ondanks meerdere huiszoekingen door de Duitsers. “Als Hitler me hier zou zien staan, zou hij denk ik zijn flauwgevallen.” Reiss vertelde dat ze schoolkinderen in haar lezingen altijd voorhoudt “dat de enige misdaad die ik heb begaan, was dat ik geboren ben in een joods gezin. Is dat nou een reden om mensen te vermoorden?”
De bijeenkomst vanmiddag in Enschede was ook de lancering van de Johanna Reiss Award, een prijs die vanaf volgend jaar zal worden uitgereikt aan een jong iemand met moed, die strijdt tegen intolerantie of onrecht. Jurylid Geke Mateboer omschreef moed als “ergens bang voor zijn, maar het toch doen, met mogelijke schade voor jezelf.”
Of zoals voorzitter Van Veldhuizen van het comité van aanbeveling zei: “Moed is een schaars goed, dat moet je met een lampje zoeken.”

Johanna Reiss werd op 4 april 1932 in Winterswijk geboren als Annie de Leeuw. Tijdens Duitse bezetting liep de joodse familie De Leeuw groot gevaar. Annie en haar tien jaar oudere zus Sini zaten meer dan twee jaar ondergedoken bij de boerenfamilie Oosterveld het dorp Usselo bij Enschede.

Johanna Reiss emigreerde na de Tweede Wereldoorlog naar de Verenigde Staten en woont tegenwoordig in New York. In 1972 debuteerde zij als schrijfster met het boek The Upstairs Room. In dit boek beschrijft zij de donkere periode van haar jeugd tijdens de Duitse bezetting. Het is een aangrijpend verhaal over het voortdurende gevoel van onveiligheid, de angst om ontdekt te worden en de uitzichtloze situatie van het onderduiken. Maar het is ook een verhaal van burgermoed en menslievendheid. Het boek werd een internationale bestseller en verscheen in tientallen landen in vertaling. Alleen al in Nederland werden er meer dan 80.000 exemplaren van verkocht onder de titel De schuilplaats.

Johanna Reiss reist al tientallen jaren door de Verenigde Staten om haar verhaal aan scholieren te vertellen en haar boodschap van verdraagzaamheid en respect voor elkaar uit te dragen. Regelmatig komt zij naar Europa om haar verhaal te vertellen en dan met name in Duitsland. Elke twee weken komt er een schoolbus vol met Duitse scholieren uit de grensregio naar Winterswijk om de locaties te bezoeken waar het verhaal van Johanna Reiss zich afspeelt.

In 2016 kreeg Johanna Reiss de erepenning van de gemeente Winterswijk vanwege haar bijzondere betekenis voor Winterswijk. Johanna Reiss is uitgenodigd door het Nationaal Comité 4 en 5 mei om aanwezig te zijn als gast bij de herdenkingsbijeenkomst op 4 mei op De Dam in Amsterdam, in aanwezigheid van Zijne Koninklijke Hoogheid Koning Willem-Alexander en Hare Koninklijke Hoogheid Koningin Máxima. Ook is ze door minister Ank Bijleveld van Defensie uitgenodigd voor de viering van de bevrijding op 5 mei in Wageningen.

Zondag 29 april van 14.00 tot 15.30 uur signeert Johanna Reiss haar boek De Schuilplaats bij boekhandel Kramer aan de Wooldstraat in Winterswijk.


Deel dit bericht

Advertentie


Socialmedia

This message is only visible to admins.

Problem displaying Facebook posts.
Click to show error

Error: Server configuration issue

Gerelateerde artikelen