Steekt deze winter weer een zwerfkei de kop op?

17 december 2019

WINTERSWIJK – Ze zijn hier in de ijstijd beland, maar zouden ook bij ijselijke temperaturen zomaar weer naar boven kunnen komen. Reuzekeien, daarvan zijn er in Winterswijk al meerdere gevonden. Kan er bij een strenge winter opnieuw zo’n joekel de kop opsteken? Oudere kenners meenden altijd dat ze bij een langdurige en zeer strenge vorstperiode naar boven gedrukt worden. De redactie van Verrassend Winterswijk (net als de 50+Krant een uitgave  van Te Loo Media) vroeg het zwerfsteenkenner en geoloog bij uitstek, Harry Huisman uit Drenthe.
Door Wim Ruesink
Winterswijk kent een aantal grote zwerfstenen en de grootste is die bij het oude raadhuis. Deze werd in 1984 in Meddo uitgegraven en weegt 43.300 kilo. Het was gelijk een Nederlands record. In 2009 echter werd een net nog iets zwaardere en grotere zwerfsteen in het Friese Rottum gevonden, de Uppsalagraniet van 44.000 kilo schoon aan de haak. Winterswijk was zijn record kwijt. Maar Meddo heeft wel een naam op het gebied van zwerfstenen: in de jaren 70 werd er al een kei van 38.000 kilo gevonden en die staat nu bij voetbalclub Meddo. Beide stenen zijn zo’n 150.000 jaar geleden tijdens de laatste ijstijd, uit Scandinavië naar Meddo gekomen, meegevoerd met de landijs-massa.
Naar boven
Geoloog Harry Huisman verklaart hoe ze weer naar boven kunnen komen: “Zwerfkeien zijn dicht en compact en bij vorst koelen ze sterk af. Als het gaat dooien, houden ze de koude langer vast dan de omringende grond. Om de steen ontstaat dan een soort rijp van ijsnaalden. Als water bevriest zet het uit, met als gevolg dat de ijsnaalden onder de steen deze iets naar boven drukken. Het is niet veel, maar toch. Gaat het dooien dan blijft de onderzijde van de kei het langst koud. Waar het ijs rond de steen verdwenen is, wordt dit aangevuld met waterige grond. De onderzijde van de kei met nog aanhangend ijs blijft het langst in deze toestand. De gedooide grond vult de open ruimte rond de steen op en houdt die als het ware gevangen, ook als tenslotte het ijs aan de onderzijde verdwenen is.”
Nog meer keien
Huisman is ervan overtuigd dat er vroeg of laat nog wel meer reuzestenen zullen opduiken. “Ook in de buurt van Winterswijk liggen er ongetwijfeld nog genoeg en misschien wel een enorme joekel. Het blijft onvoorspelbaar waar dat is. Bij het ploegen van de akkers of het ontgingen van heidevelden kunnen ze maar zo tevoorschijn komen. Maar een boer kan er natuurlijk ook gewoon omheen ploegen als hij weet waar die ligt”, aldus de zwerfsteenkenner bij uitstek.
Foto: In 1984 werd bij Meddo een enorme zwerfsteen gevonden, afkomstig uit de Zweedse provincie Småland. Het was tot 2009 de grootse zwerfkei die ooit in Nederland was gevonden, 43.300 kilo. Deze staat nu bij het oude raadhuis.


Deel dit bericht

Advertentie


Socialmedia

This message is only visible to admins.

Problem displaying Facebook posts.
Click to show error

Error: An access token is required to request this resource.
Type: OAuthException
Solution: See here for how to solve this error

Gerelateerde artikelen