Voor de sledehonden van Cees en Erna mag het gaan sneeuwen

20 december 2018

Altijd trek in de winter

We kennen ze allemaal van de jaarlijkse slederace in Alaska, de poolexpeditie van Amundsen en van hun heldenrol als mensenredder.  Maar sledehonden zie je af en toe ook door het buitengebied van Winterswijk rennen, aangespannen voor een slee of kar en begeleid door kreten als ‘gee’ en ‘haw’ . Tien tegen één dat oud-veearts en kennelhouder Cees Hartveld dan als ‘musher’ op de bok staat. “Als het beneden de 10 graden is, worden ze al enthousiast en als het sneeuwt zijn ze helemaal door het dolle heen.”

Door Jan Ruesink

 

Ze kwispelen al driftig en springen van enthousiasme tegen de hekken als Cees Hartveld en Erna Upmeijer vanuit de boerderij naar de hokken komen lopen. Toch moeten ze nog even geduld hebben, want met ruim 15 graden is het nog een beetje te warm voor de vijf Alaskan Malamutes van kennel Kataum Inua aan de Tolkampweg, ten westen van ’t Kooiveld, vlakbij het Meddose veen.

Hartveld trekt er vanaf oktober, als de temperaturen voor de poolhonden weer een beetje draaglijk worden, weer op uit om te ‘mushen’ , zoals het lopen met de kar met sledehonden heet. Zijn vrouw Erna volgt dan op de fiets met een hond aan haar zijde. Cees: “Malamutes en husky’s zweten vooral via hun tong, want ze hebben een dikke vacht en kunnen dus amper warmte kwijt. Echt trainen doen we dus vooral in de herfst en winter, drie tot vier keer in de week zo’n tien kilometer. Ze houden echt van de kou. Als het beneden de 10 graden is worden ze al heel enthousiast en als het sneeuwt zijn ze helemaal door het dolle heen.”

 

Koplampen

We trainen het liefst ’s avonds en ’s ochtends vroeg, want dan is het nog rustig. De voorste hond, de leidhond, heeft dan een koplamp op en als ons een auto tegemoetkomt, geef ik het commando om te stoppen. Maar ja, af en toe heb je ook nog wel eens een overstekende ree.”

Hartveld (69) en Upmeijer (63) wonen in een ideaal trainingsgebied voor hun honden, want er ligt voor kilometers aan zandpaden en –wegen voor hun erf. “Maar we zitten hier wel vlakbij een vakantiepark en er wordt veel gewandeld met honden, soms met loslopende honden en daar zitten er ook tussen, die onze honden uitdagen en dat kun je natuurlijk niet hebben.”

Wolven

Niettemin kijken de meeste passanten vol bewondering naar de trekhonden van Hartveld en Upmeijer. Zeker als het landschap onder een dik pak sneeuw ligt, vormt dat een ideaal decor voor een sprookjesachtige winterfoto. “Toch weten maar weinig Winterswijkers dat we hier zitten”, zegt Hartveld. “We hebben soms een excursie van een basisschool en de liefhebbers kennen ons wel, maar we hebben ook weleens voorbijgangers gehad die dachten dat hier wolven rond de boerderij liepen.”

 

Hartveld trekt er het vaakst op uit met een kar (op wielen), want er moet al een heel dik pak sneeuw liggen wil hij de slee kunnen aanspannen. “Bij een dun laagje schuurt de rem of het anker namelijk direct op de ondergrond en kan die afbreken. De laatste keer dat we hier in de sneeuw reden, was denk ik in 2010 of 2011.” Met een slee trainen ze wel vaak in Thüringen of Sauerland. De honden gaan dan in benches in een paardentrailer achter de auto.

Nederlands kampioen

De Hartvelds wonen nu alweer veertig jaar in Meddo. Cees, afkomstig uit de Noordoostpolder, kwam in Groenlo te werken als veearts en Erna, geboren op de Veluwe, was en is nog steeds stewardess bij de KLM. Ze leerden elkaar kennen bij paardenkeuringen, want het echtpaar heeft naast de vijf sledehonden ook vijf IJslandse paarden en Erna fokt daarnaast nog konijnen.

Het is allemaal pure hobby, maar ze verkopen regelmatig Malamute-puppies uit eigen nest om het ras in stand te helpen houden. “Zelf hebben we twee van onze vijf honden in Amerika gekocht.” Ook doen ze mee aan wedstrijden en keuringen en zelfs niet onverdienstelijk. Ze kunnen bogen op een indrukwekkend palmares met meerdere Nederlandse en Europese titels en dit najaar werd hun reu Akima nog Nederlands kampioen op een keuring. “In januari zijn we er ook altijd bij op de rashondententoonstelling in De Storm.”
Hun honden hebben namen als Qillarik, Tikittunga en Kujannamik. Allemaal Inuit- of Eskimonamen.  Net als hun kennel die Kataum Inua heet, wat staat voor ‘de poort die goed en kwaad scheidt‘ uit een Eskimosprookje.

 

Dieseltjes

De Alaskan Malamutes zijn wat groter en grover dan husky’s en daardoor minder snel, maar qua karakter zijn ze minder afstandelijk en veel rustiger. ”Dat past beter bij ons”, zegt Cees. Echte snelheidsraces lopen ze er niet meer mee, want volgens Hartveld zijn de Malamutes eigenlijk expeditiehonden en sowieso wordt er volgens hem tegenwoordig veel gekruist met jachthonden om zo een nog sneller ras te kweken. Malamutes zijn meer dieseltjes die niet malen om trektochten van honderden kilometers door de barre kou en ruw sneeuw.

Hartvelds honden beginnen mee te lopen voor de kar als ze een jaar oud zijn en kunnen nog tot een leeftijd van 10 à 12 jaar met de tochten mee; elk dier in zijn eigen rol  (zie kader). “De leidhond bijvoorbeeld moet de lijn goed strak kunnen houden en de wheelers moeten de klappen van de hobbels en bobbels in de weg opvangen doordat ze met een elastiek of veer aan de wagen zijn verbonden. Je moet ook goed kijken dat je geen honden naast elkaar zet die niet goed met elkaar kunnen opschieten.”

Afwijking

De honden, maar ook de paarden, de konijnen van Erna en het wonen buitenaf, zijn best intensief. Cees:  “Maar we krijgen er veel voor terug. We hebben mooie reizen gemaakt en hebben vrienden in de hele wereld, die ook wel komen logeren. We hoeven ook geen twee weken op vakantie, maar hebben gelukkig wel iemand om de dieren te verzorgen als we eens een of twee dagen weg zijn. Ja, je moet er wel een afwijking voor hebben. Maar je kunt maar beter een afwijking hebben, want anders kom je zeker in het gekkenhuis terecht.”

 

Gee! Haw! Whoa! en andere sledehondentaal

Mushen is rijden met een kar met sledehonden. Degene die de kar bestuurt is de musher en die kan worden geholpen door een handler, die ervoor zorgt dat de honden hun tuig aankrijgen, die voor water en eten zorgt, de tuigen weer uitdoet en alles weer opruimt.

De voorste hond, of twee honden zijn de leidhonden, de twee daarachter zijn de swinghonden, de achterste twee zijn de wheelers. De honden daartussen zijn de teamhonden, ofwel de motor van het team. Maar er wordt ook wel, zoals bij Cees Hartveld, gereden met drie of vijf honden.

 

De commando’s die de leidhond moet opvolgen:

. Gee = rechts.

. Haw = links.

. Easy = rustig aan.

. Hike, mush of go = om te vertrekken.

. On by! en/of trail = het commando om een ander team te passeren of om voorbij een hindernis te gaan.

. Ho, whoa = stoppen.

. Line out = de leidhond moet de lijn gestrekt houden.

. Straight ahead = rechtdoor.

. Doorgaan = bij het inhalen moeten de honden niet lanterfanten of zich met het andere team bezighouden.

. Go home, autooooooooo = de laatste inzet wordt gevraagd of versnelling.  Dit wordt bij het naderen van de aankomst gebruikt als boost.

 Bron: www.honden-en-puppies.com 

Deel dit bericht

Advertentie


Socialmedia

This message is only visible to admins.

Problem displaying Facebook posts.
Click to show error

Error: Server configuration issue

Gerelateerde artikelen